JOPO – ELASTYCZNE SZKOLNICTWO PODSTAWOWE

Finlandia od dłuższego czasu opracowuje innowacyjne metody i procedury nauczania w celu zaspokojenia indywidualnych potrzeb przez wykorzystanie uczenia się opartego na działaniu, nauczania w małych grupach, szkolenia w miejscu pracy i różnych środowisk edukacyjnych, aby ograniczyć zjawisko przedwczesnego kończenia nauki.

Elastyczne szkolnictwo podstawowe (JOPO®) to projekt zainicjowany przez fińskie Ministerstwo Edukacji w 2006 r. Jego celem jest opracowanie nowych metod i procedur nauczania, które pomogą ograniczyć zjawisko wczesnego kończenia nauki. Te nowe metody zaspokajają indywidualne potrzeby, wykorzystując uczenie się oparte na działaniu, nauczanie w małych grupach, szkolenie w miejscu pracy i różne środowiska edukacyjne. Działania w ramach JOPO wspierają uczniów w ukończeniu szkoły i ubieganiu się o dalsze szkolenie za pomocą współpracy wielozawodowej, wczesnej interwencji i zintensyfikowanej współpracy pomiędzy szkołą a domem. JOPO jest przeznaczone dla uczniów klas 7–9 w wieku 13–15 lat. W 2013 r. w JOPO uczestniczyło ok. 1800 uczniów.

Działania w ramach JOPO są prowadzone w małych grupach pod kierownictwem nauczyciela oraz innego wykwalifikowanego specjalisty. Nauczyciele są zazwyczaj przeszkoleni z zakresu kształcenia specjalnego, a ich partnerami w pracy są zwykle osoby pracujące z młodzieżą, instruktorzy młodzieżowi, pedagodzy społeczni lub asystenci dla osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Główną formą działań jest nauczanie w małych grupach i indywidualne poradnictwo; szkolenie w miejscu pracy i ewentualnie nauka innych przedmiotów w zwykłych grupach dydaktycznych. Organizowane są także obozy szkolne i wycieczki w celu rozwijania ducha współpracy i wspólnoty. Uczniowie uczestniczą również w różnych formach nauki i specjalnych kursach dostosowanych do ich potrzeb.

W szczególności grupy w ramach JOPO opracowały metody nauki oparte na działaniu, które kładą nacisk na uczenie się oparte na samodzielnych poszukiwaniach oraz naukę poprzez współpracę i projekty zamiast na uczenie się kierowane przez nauczyciela. W miejsce nauki skoncentrowanej na przedmiotach w ramach projektu JOPO opracowano tematyczne uczenie się i wykorzystanie czasu oparte w większym stopniu na potrzebach oraz sytuacji. Różne grupy koncentrują się na nieco innych kwestiach. W niektórych grupach nacisk kładzie się w większym stopniu na uczenie się indywidualne i skoncentrowane na specjalnych potrzebach edukacyjnych, podczas gdy w innych preferuje się szkolenie w miejscu pracy. Działania niektórych grup skupiają się na uczeniu się opartym na mocnych stronach i zainteresowaniach uczniów, co wzmacnia ich pewność siebie, wiarę we własne możliwości i perspektywy na przyszłość. We wszystkich grupach główne zadanie edukacyjne, czyli nauka podstawowych umiejętności z zakresu radzenia sobie w życiu (zarządzanie czasem, praca w grupie) i zachowań społecznych pochłania dużo czasu, kosztem właściwego nauczania.

Najczęstszymi przyczynami zapisywania się do grupy JOPO są problemy z motywacją, potrzeba nauki w małej grupie oraz słabe wyniki szkolne. Sytuacja rodzinna i życiowa uczniów uczestniczących w JOPO jest trudniejsza niż przeciętna, co objawia się problemami psychospołecznymi i brakiem poczucia bezpieczeństwa; ponadto w grupach JOPO jest ponadprzeciętny odsetek dzieci pochodzących z rodzin niepełnych.

Działania w ramach JOPO są skuteczne. Sytuacja prawie 90% uczniów poprawiła się w porównaniu z początkowym stanem. Jeżeli chodzi o uczniów, którzy nie wynieśli korzyści z programu, główną przyczyną niepowodzenia w osiąganiu postępów w nauce nawet w ramach JOPO była ich wyjątkowo trudna sytuacja rodzinna i życiowa. Najlepsze rezultaty w ramach JOPO osiągnięto w przyczynianiu się do uzyskiwania przez uczniów świadectw ukończenia szkoły, zmniejszenia absencji i zwiększenia motywacji do nauki.

Na sytuację uczniów największy wpływ miała praca w małych grupach oraz indywidualne wsparcie i poradnictwo. Innymi skutecznymi formami działań były: szkolenie w miejscu pracy, natychmiastowa interwencja w przypadku nieobecności i pogłębiona współpraca pomiędzy szkołą a domem. W praktyce różnice między poszczególnymi procedurami JOPO były niewielkie, a wyniki pokazują, że efekty są indywidualne; innymi słowy, sukces zależy raczej od sytuacji życiowej uczniów i środowiska, z jakiego się wywodzą, niż od stosowania określonych modeli działań w ramach JOPO. Dana metoda sprawdza się więc w pracy z niektórymi uczniami, a z innymi nie. Czynnikiem różnicującym uzyskiwane korzyści jest to, w jakim stopniu uczeń uczestniczył w niestandardowych zajęciach, zwłaszcza w szkoleniach w miejscu pracy i w obozach szkolnych. Uczniowie, którzy w największym stopniu skorzystali na projektach JOPO, uczestniczyli w nich o kilka dni dłużej niż ci, którzy najmniej na nich skorzystali.

Działania w ramach JOPO zostały przyjęte na stałe i wpisane do ustawy o szkolnictwie podstawowym oraz do dekretu rządowego.

Rodzaj
Wiedza praktyczna
Kraj
Finlandia
Język
BG; CZ; DA; DE; EL; EN; ES; ET; FI; FR; HR; HU; IT; LT; LV; MT; NL; PL; PT; RO; SK; SL; SV
Poziom szkoły
Primary; Secondary
Poziom interwencji
Odbiorca określony; Odbiorca uniwersalny
Intensywność interwencji
Ciągły
Finansowanie
Fundusze rządowe

Komentarze

Dodaj komentarz