Digitale competentie: de essentiële 21e-eeuwse vaardigheid voor leerkrachten en leerlingen

image:DIGCOMP 2.0

De digitale competentie is essentieel voor leren, werken en actief deelnemen aan de samenleving. In het onderwijs is het doorgronden van de competentie net zo belangrijk als weten hoe men kan helpen deze te ontwikkelen. Kom meer te weten in deze tutorial!

Wat is de digitale competentie?

De digitale competentie is één van de acht sleutelcompetenties en behelst het zelfverzekerd en kritisch gebruik van het volledige scala aan digitale technologieën voor informatie, communicatie en het oplossen van eenvoudige problemen op alle gebieden van het leven. Dit kan simpel lijken voor velen van ons, maar volgens het Digitale Agenda Scorebord 2015 heeft 40% van de Europese bevolking een te laag niveau qua digitale competentie, waaronder 22% mensen die het internet niet gebruiken. 

Het is eveneens belangrijk om te overwegen dat "de digitale competentie, in de hoedanigheid van transversale competentie, ons ook helpt ook om andere sleutelcompetenties onder de knie te krijgen, zoals communicatie, taalvaardigheden of eenvoudige vaardigheden op het gebied van wiskunde en wetenschappen", zoals Riina Vuorikari schreef in haar artikel door een expert.

Om de aard van deze competentie beter te doorgronden heeft de Europese Commissie het Europese Digitale Competentieraamwerk voor Burgers (DigComp) opgezet, dat opgedeeld is in vijf gebieden: informatie en datageletterdheid; communicatie en samenwerking; het creëren van digitale content; veiligheid; en problemen oplossen. Tezamen bevatten zij 21 competenties - klik op de afbeelding hieronder om in de informatieve illustratie te zien hoeveel u er al onder de knie hebt!

In de nabije toekomst zullen onderwijzers hun eigen raamwerk krijgen, genaamd DigCompEdu. Het voorlopige voorstel bestaat uit zes ontwikkelingsgebieden waaronder professionele omgeving; het creëren en delen van digitale middelen; het gebruik van digitale tools beheren; beoordelen; leerlingen leren voor zichzelf op te komen; en de digitale competentie van leerlingen faciliteren. Volg het nieuws over dit initiatief!

Hoe wordt de digitale competentie ontwikkeld in Europa? 

Het Eurydice rapport (2012) toont aan dat bijna alle Europese landen een specifieke, landelijke strategie hebben met betrekking tot de digitale competentie. Ten tijde van het onderzoek werd de digitale competentie onderwezen middels een interdisciplinaire aanpak in bijna alle Europese landen, twee uitgezonderd, op basisschoolniveau en in alle landen op middelbaar schoolniveau - naast andere aanpakken toegepast in verschillende landen zoals het integreren van ICT in specifieke vakken of deze te onderwijzen als een apart vak. 

Leerkrachten voldoende digitale competenties bieden is een essentiële factor: de meest recente TALIS study (2013) door de OESO laat zien dat 18% van de opleiders en leerkrachten het gevoel heeft dat zij hun ICT-vaardigheden meer moeten ontwikkelen voor het lesgeven en 16% deelt dezelfde mening over het gebruik van nieuwe technologieën op de werkvloer. 

Het grootste netwerk van leerkrachten in Europa, eTwinning, biedt een goede omgeving voor leerkrachten om samen te werken met collega's en te leren over nieuwe manieren om ICT te gebruiken in het onderwijs. De eTwinning study (2015) toonde aan dat 29% van de leerkrachten van mening waren dat eTwinning een grote impact had op hun technologische vaardigheden met betrekking tot lesgeven en 37% rapporteerde dat de impact tenminste gematigd was. eTwinners rapporteerden eveneens een toename van hun digitale les- en onderwijspraktijken, bijv. deelname aan online cursussen (78%), het gezamenlijk maken van materiaal samen met leerlingen (77%) of het gebruiken van sociale netwerken samen met hun leerlingen (76%). 

Hoe kan ik de digitale competentie promoten in mijn klaslokaal?

Er wordt alom geloofd dat de ontwikkeling van de digitale competentie op jonge leeftijd zou moeten beginnen maar beslissingen over het soort technologie en de hoeveelheid tijd die eraan besteed wordt, zouden zorgvuldig overwogen moeten worden. Bijvoorbeeld, de grondbeginselen van coderen kunnen onderwezen worden met behulp van papieren bekers of bouwblokken. Dit artikel van het Europese Science in School legt uit hoe.

Talking Pictures is een onderscheiden eTwinning project dat leerlingen op een basisschool foto's en video liet maken als een manier om te communiceren en de verhalen die zij wilden vertellen uit te beelden. De kinderen leerden dat dingen niet altijd zijn wat ze lijken - foto's kunnen gemanipuleerd worden om verschillende invalshoeken te tonen. 

Lees, als u meer wilt weten over een effectieve aanpak voor de hele school met betrekking tot digitale tools, het artikel door een expert van Luis Fernandes, een Portugees schoolhoofd. 

In de onderstaande Education Talks video deelt Esther Wojcicki haar ideeën over hoe project-gebaseerd leren en digitale tools toegepast kunnen worden in het klaslokaal. 

Onderwijzers geïnteresseerd in online training kunnen interessant online cursusmateriaal vinden op de European Schoolnet Academy. Denk er a.u.b. om dat de hieronder genoemde cursussen afgelopen zijn maar dat het materiaal beschikbaar blijft voor zelfstudie. Blijf op de hoogte voor herhalingen en nieuwe cursussen!