TEIP - Programma voor prioritaire actiegebieden in het onderwijs

Het belangrijkste doel van het Portugese TEIP-programma is het bevorderen van de inclusie op scholen in kansarme gebieden, waar kinderen het risico lopen op sociale uitsluiting. In dit kader worden specifieke verbeterplannen ontwikkeld die een verbeteringscyclus in elk scholencluster bevorderen.

De voornaamste doelstelling van het in 1996 gelanceerde Programma voor prioritaire actiegebieden in het onderwijs was de bevordering van inclusie op scholen in kansarme gebieden, waar kinderen het risico lopen op sociale uitsluiting. In 2006 werd een tweede versie van het programma ingevoerd, met als oogmerk het terugdringen van voortijdig schoolverlaten (VSV) en het bevorderen van een succesvol onderwijstraject. In 2012 volgde een derde versie, waarin de doelstellingen van de tweede versie verder versterkt werden en waarin de nadruk lag op de kwaliteit van de leerresultaten.

Momenteel telt het programma 137 scholenclusters die 17 % van alle Portugese scholenclusters vertegenwoordigen. Deze scholen worden aangemoedigd specifieke verbeteringsplannen  te ontwikkelen op basis van een overeenkomst tussen de school en de schoolautoriteiten, waarin maatregelen, doelstellingen, evaluaties en aanvullende middelen worden vastgelegd.

Het specifieke verbeteringsplan bestrijkt vier verschillende gebieden: 1) ondersteuning bij het verbeteren van leren; 2) het beheer en de organisatie van de maatregelen van het cluster; 3) preventie van VSV, schoolverzuim en gebrek aan discipline; 4) de relaties tussen de school, het gezin en de gemeenschap.

Hoewel scholen strategische maatregelen in alle vier de gebieden kunnen ontwikkelen, betekent dit niet dat al deze gebieden ook in het specifieke verbeteringsplan moeten worden opgenomen. De methodiek van het programma is erin gelegen in ieder cluster een verbeteringscyclus te bevorderen. Die verbeteringscyclus moet het verzamelen van de relevante gegevens omvatten waarmee de school problemen en kritieke vraagstukken kan identificeren, zodat strategieën volgens de doelstellingen kunnen worden opgesteld. De strategische actie houdt een proces in waarbij verschillende momenten worden vastgelegd, zoals het vaststellen van doelstellingen, indicatoren en streefdoelen, toezicht en zelfevaluatie. Vervolgens bepalen de clusters op basis van een terugblik op het proces en de resultaten of ze veranderingen moeten aanbrengen in de strategische actie.

De meeste problemen die de clusters hebben ondervonden bij het planningsproces houden verband met het stellen van prioriteiten. Ondanks dat het eenvoudig te achterhalen is wat de kritieke problemen zijn, is het lastig om een strategisch plan op te stellen als er binnen het cluster geen gemeenschappelijke visie is. De selectie en permanente beroepsontwikkeling van leiders is daarom cruciaal. De leiders zijn verantwoordelijk voor het bevorderen van een gemeenschappelijke visie en gedeelde doelstellingen binnen de schoolgemeenschap. Het stimuleren van een gemeenschappelijke visie op scholen is van cruciaal belang om leerkrachten in staat te stellen de relationele expertise en capaciteit te ontwikkelen die nodig is om binnen teams met andere professionals en met bredere maatschappelijke belanghebbenden samen te werken.

De clusters die deel uitmaken van het TEIP-programma sturen elk jaar een halfjaarlijks en een eindrapport naar het directoraat-generaal Onderwijs. Het halfjaarlijks rapport bevat de relevante gegevens die over het eerste semester verzameld zijn, de tot dan toe bijgehouden resultaten en mogelijke wijzigingen van de acties, naargelang de behoeften. Het eindrapport is niet alleen een belangrijk instrument voor de analyse en besluitvorming op clusterniveau, maar is ook essentieel voor de evaluatie van het programma als geheel op nationaal niveau. Dit instrument omvat een uitgebreide analyse van de resultaten op verschillende gebieden binnen het programma, een evaluatie van de bereikte doelstellingen en de processen die nodig waren om tot die resultaten te komen, en een evaluatie van wat er mis is gegaan en de maatregelen ter verbetering.  

De uitvoering van het programma wordt ondersteund door nationale bijeenkomsten, bijeenkomsten tussen het directoraat-generaal Onderwijs (DGE) en de clusters, het micro-netwerk en netwerken van onderwijsdeskundigen.

Soort
Praktijk
Land
Portugal
Taal
BG; CZ; DA; DE; EL; EN; ES; ET; FI; FR; HR; HU; IT; LT; LV; MT; NL; PL; PT; RO; SK; SL; SV
Niveau van de school
Pre-school; Primary; Secondary
Niveau van de interventie
Gericht
Intensiteit van de interventie
Voortdurend
Bron van financiering
Europese financiering; Landelijke overheid