Το πλαίσιο της ευρωπαϊκής εργαλειοθήκης για τα σχολεία

Η ευρωπαϊκή εργαλειοθήκη για τα σχολεία είναι το αποτέλεσμα των εργασιών που ξεκίνησαν το 2011 σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου. Ως μαθητές που εγκαταλείπουν πρόωρα τα σχολείο είναι οι νέοι και οι νέες που εγκαταλείπουν την εκπαίδευση και την κατάρτιση, έχοντας ολοκληρώσει το πολύ έως και την κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, και δεν παρακολουθούν πλέον κανένα πρόγραμμα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Από έρευνες και στατιστικά στοιχεία προκύπτει ότι η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου συνεπάγεται αυξημένο κίνδυνο ανεργίας, κοινωνικού αποκλεισμού και φτώχειας, καθώς και τεράστιο κόστος για τα ίδια τα άτομα και την κοινωνία γενικότερα.

Η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου αποτελεί έναν από τους πέντε πρωταρχικούς στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»: τα κράτη μέλη συμφώνησαν να μειώσουν το μέσο ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου στην ΕΕ σε λιγότερο από 10 % ως το 2020 και έθεσαν εθνικούς στόχους (εκτός από το Ηνωμένο Βασίλειο). Το 2011 το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε  σύσταση σχετικά με πολιτικές για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου. Στη σύσταση αυτή τα κράτη μέλη καλούνται να θέσουν σε εφαρμογή τεκμηριωμένες και ολοκληρωμένες πολιτικές για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, οι οποίες θα περιλαμβάνουν τον σωστό συνδυασμό μέτρων πρόληψης, παρέμβασης και αντιστάθμισης.

Schools Policy

Για την υποστήριξη της εφαρμογής αυτής της σύστασης, ξεκίνησε συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών σε θέματα πολιτικής με τη συγκρότηση της  θεματικής ομάδας εργασίας για την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου (2011-2013). Η τελική έκθεση της εν λόγω ομάδας εργασίας περιλαμβάνει βασικά μηνύματα προς τους φορείς χάραξης πολιτικής, ένα εργαλείο αυτοαξιολόγησης των πολιτικών («κατάλογος ελέγχου» – «check-list») και παραδείγματα καλών πρακτικών από τις χώρες της ΕΕ.  

Η ομάδα εργασίας σχολικής πολιτικής (2014-2015) έχει αναπτύξει περαιτέρω τη βάση γνώσεων για την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου. Εξετάζει τους τρόπους εφαρμογής περισσότερο ολιστικών και συνεργατικών προσεγγίσεων, μέσα στο σχολείο και σε τοπικό επίπεδο, για την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου και έχει διατυπώσει μηνύματα πολιτικής που παρέχουν γενικές συστάσεις προς του αρμόδιους λήψης αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα.

Η παρούσα εργαλειοθήκη αποτελεί προϊόν των προσπαθειών της ομάδας εργασίας να παράσχει συγκεκριμένη στήριξη στα σχολεία και τους εταίρους τους, με στόχο την πρόληψη της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, την ταχεία και κατάλληλη αντίδραση σε πρώιμες ενδείξεις απομάκρυνσης από την εκπαίδευση, καθώς και τη διασφάλιση της δυνατότητας επιτυχίας κάθε μαθητή. Λόγω της ιδιαίτερης έμφασης που δίδεται στην πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση, η εργαλειοθήκη δεν καλύπτει τα μέτρα αντιστάθμισης που αποσκοπούν στην επανένταξη στην εκπαίδευση και την κατάρτιση (όπως τα προγράμματα δεύτερης ευκαιρίας).

Η δομή και οι λειτουργίες της εργαλειοθήκης έγιναν με τη βοήθεια του δρ Alessio D’Angelo, διευθυντή στο Κέντρο Ερευνών Κοινωνικής Πολιτικής, Πανεπιστήμιο Middlesex.

Το περιεχόμενο της εργαλειοθήκης αναπτύσσεται συνεχώς με την υποστήριξη της συντακτικής ομάδας:

Kirstin Kerr, επίκουρη καθηγήτρια Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Manchester

Per Kornhall, PhD, ερευνητής, Πανεπιστήμιο Mälardalens, Σουηδία

Erna Nairz-Wirth, καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Οικονομικών και Διοίκησης Επιχειρήσεων, Βιέννη

Ward Nouwen, ερευνητής, Πανεπιστήμιο Αμβέρσας

Teresa Sordé Martí, συνεργαζόμενη καθηγήτρια στο ίδρυμα Serra Húnter του Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης