JOPO - ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Η Φινλανδία αναπτύσσει καινοτόμες μεθόδους και διαδικασίες διδασκαλίας για την κάλυψη των ατομικών αναγκών μέσω της μάθησης με δραστηριότητες, της διδασκαλίας σε μικρές ομάδες, της εμπειρικής μάθησης και των διαφόρων μαθησιακών περιβαλλόντων με στόχο τη μείωση του ποσοστού σχολικής διαρροής.

Η Ευέλικτη Βασική Εκπαίδευση (JOPO®) αποτελεί ένα έργο που δρομολογήθηκε το 2006 από το Υπουργείο Παιδείας της Φινλανδίας. Σκοπός του είναι η ανάπτυξη νέων μεθόδων και διαδικασιών διδασκαλίας που συμβάλλουν στη μείωση του ποσοστού σχολικής διαρροής. Αυτές οι νέες μέθοδοι καλύπτουν τις ατομικές ανάγκες και χρησιμοποιούν τη μάθηση με δραστηριότητες, τη διδασκαλία σε μικρές ομάδες, την εμπειρική μάθηση και τα διαφορετικά μαθησιακά περιβάλλοντα. Οι δραστηριότητες του JOPO υποστηρίζουν τους μαθητές προκειμένου να ολοκληρώνουν τη φοίτηση στο σχολείο και να υποβάλλουν αίτηση για περαιτέρω κατάρτιση μέσω της πολυεπαγγελματικής συνεργασίας, της έγκαιρης παρέμβασης και της εντατικοποίησης της συνεργασίας ανάμεσα στο σχολείο και το σπίτι. Το JOPO προορίζεται για μαθητές των τάξεων 7-9, ηλικίας μεταξύ 13 και 15 ετών. Το 2013 στο πρόγραμμα JOPO συμμετείχαν περίπου 1 800 μαθητές.

Οι δραστηριότητες του JOPO οργανώνονται σε μικρές ομάδες με επικεφαλής τον εκπαιδευτικό και έναν άλλο επαγγελματία. Οι εκπαιδευτικοί λαμβάνουν συνήθως ειδική εκπαίδευση και οι συνεργάτες τους είναι γενικά σύμβουλοι νέων, διοργανωτές κοινωνικοεκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, κοινοτικοί παιδαγωγοί ή βοηθοί ατόμων με ειδικές ανάγκες. Οι κύριες μορφές δραστηριοτήτων είναι η διδασκαλία σε μικρές ομάδες και η ατομική καθοδήγηση, η εμπειρική μάθηση και ενδεχομένως η μελέτη άλλων μαθημάτων στο πλαίσιο των συνήθων ομάδων διδασκαλίας. Άλλες δραστηριότητες περιλαμβάνουν σχολικές κατασκηνώσεις και διάφορες εκδρομές προκειμένου να αναπτυχθεί το ομαδικό πνεύμα και το πνεύμα της κοινότητας. Οι μαθητές συμμετέχουν επίσης σε διάφορες μορφές μάθησης και μαθήματα ειδικά σχεδιασμένα για αυτούς.

Ειδικότερα, οι ομάδες JOPO έχουν αναπτύξει μεθόδους μάθησης μέσω δράσης, οι οποίες δίνουν έμφαση στην επαγωγική και τη συνεργατική μάθηση, καθώς και τη μάθηση μέσα από εργασίες (PBL), αντί για τη μάθηση που βασίζεται στον εκπαιδευτικό. Στη θέση της μάθησης με επίκεντρο το μάθημα, το πρόγραμμα JOPO έχει αναπτύξει τη θεματική μάθηση, καθώς και τη χρήση του χρόνου με βάση τις ανάγκες και τις καταστάσεις. Οι επιμέρους ομάδες δίνουν έμφαση σε ελαφρώς διαφορετικά ζητήματα. Σε ορισμένες ομάδες, δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην καθοδηγούμενη μάθηση με βάση τις ειδικές ανάγκες του καθενός και την ατομική μάθηση, ενώ άλλες εστιάζουν στην εμπειρική μάθηση. Οι δραστηριότητες ορισμένων ομάδων επικεντρώνονται στη μάθηση που πηγάζει από τα δυνατά σημεία και τα ενδιαφέροντα των μαθητών, γεγονός που ενισχύει τη σιγουριά, την αυτοπεποίθησή τους και τον μελλοντικό τους προσανατολισμό. Σε όλες τις ομάδες, το βασικό εκπαιδευτικό έργο, δηλαδή η εκμάθηση βασικών δεξιοτήτων διαχείρισης της ζωής (διαχείριση χρόνου, εργασία σε ομάδες) και κοινωνικής συμπεριφοράς, καταλαμβάνει πολύ χρόνο, εις βάρος της πραγματικής διδασκαλίας.

Οι συνηθέστεροι λόγοι για την εγγραφή σε μια ομάδα JOPO είναι τα προβλήματα κινήτρων, η ανάγκη μελέτης σε μικρές ομάδες και οι χαμηλές επιδόσεις στο σχολείο. Η οικογένεια και ο τρόπος ζωής των μαθητών που συμμετέχουν στο JOPO είναι πιο δύσκολες από τον μέσο όρο, γεγονός που εκδηλώνεται με ψυχοκοινωνικά προβλήματα και ανασφάλεια, ενώ οι ομάδες περιλαμβάνουν παιδιά μονογονεϊκών οικογενειών σε ποσοστό άνω του μέσου όρου.

Οι δραστηριότητες του JOPO είναι αποτελεσματικές. Η κατάσταση περίπου του 90% των μαθητών είχε βελτιωθεί σε σχέση με την αρχική κατάσταση. Όσον αφορά τους μαθητές που δεν επωφελήθηκαν, ο κύριος λόγος με επιτυχούς προόδου στις σπουδές τους ακόμη και στο πλαίσιο του JOPO ήταν η εξαιρετικά δύσκολη οικογενειακή κατάσταση και ο τρόπος ζωής τους. Τα σημαντικότερα αποτελέσματα του JOPO ήταν η διασφάλιση της απόκτησης απολυτηρίου από τους μαθητές, η μείωση των συστηματικών απουσιών και η βελτίωση των κίνητρων για συνέχιση των σπουδών τους.

Οι καταστάσεις των μαθητών επηρεάστηκαν περισσότερο από την εργασία σε μικρές ομάδες και την προσωπική υποστήριξη και καθοδήγηση. Άλλες αποτελεσματικές μορφές δραστηριοτήτων ήταν η εμπειρική μάθηση, η άμεση παρέμβαση σε περιπτώσεις απουσιών από το σχολείο και η εντατικοποίηση της συνεργασίας ανάμεσα στο σχολείο και το σπίτι. Στην πράξη, οι διαφορές μεταξύ των επιμέρους διαδικασιών του JOPO ήταν μικρές και τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι συνέπειες είναι μεμονωμένες. Με άλλα λόγια, η επιτυχία εξηγείται περισσότερο από το υπόβαθρο και τον τρόπο ζωής του κάθε μαθητή παρά από τη χρήση συγκεκριμένων μοντέλων δράσης στο πλαίσιο του JOPO. Συνεπώς, μια δεδομένη μέθοδος είναι αποτελεσματική σε ορισμένους μαθητές, ενώ σε άλλους όχι. Ο παράγοντας διαφοροποίησης όσον αφορά τα οφέλη που αποκομίζονται είναι ο βαθμός συμμετοχής του μαθητή σε μη παραδοσιακές δραστηριότητες, κυρίως στην εμπειρική μάθηση και στις σχολικές κατασκηνώσεις. Οι μαθητές που επωφελήθηκαν περισσότερο από το JOPO συμμετείχαν για περισσότερες ημέρες στο πρόγραμμα σε σχέση με εκείνους που επωφελήθηκαν λιγότερο.

Οι δραστηριότητες του JOPO έχουν υιοθετηθεί σε μόνιμη βάση και έχουν συμπεριληφθεί στον νόμο για τη βασική εκπαίδευση και στο σχετικό κυβερνητικό διάταγμα.

Σύνδεσμοι
Teachers' Blog
Τύπος
Πρακτική
Χώρα
Φινλανδία
Γλώσσα
BG; CZ; DA; DE; EL; EN; ES; ET; FI; FR; HR; HU; IT; LT; LV; MT; NL; PL; PT; RO; SK; SL; SV
Σχολική βαθμίδα
Primary; Secondary
Επίπεδο παρέμβασης
Καθολική; Στοχευμένη
Ένταση παρέμβασης
Συνεχής
Χρηματοδοτική πηγή
Εθνική χρηματοδότηση